JOHN LOCKE, “Some thoughts concerning education”, (1690).

“a sound mind in a sound body, is a sort, but full description of a happy state in the world” (1)

Ανθρώπινη ευτυχία ή δυστυχία είναι αποτέλεσμα δικής τους επιλογής
(2-9) σωματική υγεία
Συνήθειες  (+διαφοροποίηση από συνήθειες καθημερινής υγιεινής) = σημαντικό εργαλείο για την παιδαγωγική διαδικασία
(10-20) διατροφή

(21-28) ύπνος

(31-  66) Νους

Το σώμα πρέπει να είναι υγιές και γυμνασμένο για να εκτελεί σωστά τις επιταγές του Νου.

Πειθαρχία και φροντίδα από την πρώτη στιγμή (διαφορετικά, άσχημες συνήθειες)

Ειλικρίνεια απέναντι στα παιδιά, ευθύτητα και απόρριψη του ψέματος

Αυστηρότητα και απόσταση για να μπορέσουν να γίνουν «όμοιοι» με τους παιδαγωγούς (εμείς), να ανακαλύψουν το μεγαλείο της χρήσης του λ ό γ ο υ και να αποκτήσουν την ε λ ε υ θ ε ρ ί α μας (41)

Όρια στις ποινές. Όχι υπέρμετρη αυστηρότητα. Όχι σωματική τιμωρία.
Αμοιβές για να ενισχυθεί η προσπάθεια
Εκδήλωση εκτίμησης και σεβασμού για τις σωστές ενέργειες του παιδιού.

Όχι απεριόριστοι κανόνες και απαγορεύσεις …όσο το δυνατόν λιγότεροι και μέσα από την πρακτική.
Το παιδί θα συγκροτήσει φ υ σ ι ο λ ο γ ι κ ά τις έννοιες των υποχρεώσεών του.
Mens sana in corpora sano.

«όπως η ισχύς του σώματος διαπιστώνεται κυρίως στις δύσκολες συνθήκες, το ίδιο συμβαίνει και με τον Νου. Το σημαντικότερο αξίωμα και η πηγή κάθε αρετής και πλούτου στηρίζεται στο ότι ο άνθρωπος (οφείλει) να αρνηθεί τις επιθυμίες του (από τις ορμές)  και να ακολουθεί τις επιταγές του Λ ό γ ο υ αν και η όρεξή του τον οδηγεί στην άλλη κατεύθυνση»(33).

«η αρχή κάθε αρετής βρίσκεται στη δύναμη να αρνούμαστε στον εαυτό μας την ικανοποίηση των επιθυμιών που δεν θεμελιώνονται στον  λ ό γ ο» (38)

«αυτός που δεν βάζει φραγμούς στις επιθυμίες του, που δεν ξέρει να αντιμετωπίζει τη σοβαρότητα των καθημερινών απολαύσεων και πόνων όπως ορίζει ο λ ό γ ο ς, αυτός δεν γνωρίζει το αληθινό αξίωμα της αρετής και βρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο»(45).
                                          ΟΜΩΣ
Η υπερβολική αυστηρότητα και καταπίεση δημιουργεί νωθρά και άβουλα πνεύματα (46)

(67) Civility (κοινωνικότητα)
Προσοχή στις παρέες (μικρών και ενηλίκων)
(70) Η α ρ ε τ ή  είναι δυσκολότερο να αποκτηθεί από τη γνώση του κόσμου (και αν χαθεί δύσκολα μπορεί να ανακτηθεί)
Το παιδί όταν θα αυτονομηθεί πρέπει να έχει το εφόδιο της α ν α λ υ τ ι κ ή ς σκέψης!
(81) Ο  Λ ό γ ο ς (reasoning) = το σημαντικότερο εργαλείο για τη μεταχείριση των παιδιών


Χρήση παραδειγμάτων
Τα παιδιά θέλουν να τα αντιμετωπίζουμε σαν λογικά όντα.
Οι πράξεις πρέπει να αιτιολογούνται με βάση τον ορθό λόγο (πρακτικότητα, ωφέλεια, συνέπεια, αναγκαιότητα) και όχι τα πάθη ή τις ηδονές.

(88- 94) ο σημαντικότατος ρόλος του δασκάλου


Η μόρφωση είναι η μεγαλύτερη περιουσία για το παιδί (90). Είναι έγκλημα η προσκόλληση στο χρήμα και η αδιαφορία (και μη δαπάνη) για τη μόρφωση των παιδιών.

Σωστός δάσκαλος      σωστός πολίτης          σωστός κυβερνήτης
(κακοπληρωμένοι δάσκαλοι δεν θα μορφώσουν σωστούς πολίτες! 90)

Ορθολογικότητα
Αρχές
Αρετή και χρησιμότητα
Κοινωνικότητα
Montaigne
O καλός δάσκαλος αξίζει τις μεγαλύτερες δαπάνες.

(94) Όχι όγκος γνώσεων

Π α ρ α τ ή ρ η σ η  και  Ε μ π ε ι ρ ί α                          (βλ.  E.C.H.U.)
“The great work of a g o v e r n o r  is to fashion the carriage and  f o r m  the  m i n d” (94)

(103) η κατοχή (dominion) ως φυσική συνήθεια στα παιδιά (μαζί με την ελευθερία)

(107) τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν τις φ υ σ ι κ έ ς ανάγκες και να τις ξεχωρίζουν από τις άλλες

Περιέργεια (118-121)
Horace « Queis humana sibi doleat natura negatis?»
(110) Liberality – Justice

Τα παιδιά να μάθουν να μοιράζονται με τους φίλους τους για να κατανοήσουν την αρχή ότι ο πιο φιλελεύθερος (liberal) (?) θα απολαμβάνει πάντα μεγαλύτερο σεβασμό και εκτίμηση

Η έννοια της δικαιοσύνης μπορεί να διδαχθεί στα παιδιά μ ό ν ο μέσα από την κατανόηση της έννοιας της ι δ ι ο κ τ η σ ί α ς (δικό μου ως προϊόν εργασίας ή παραχωρηθέν από αυτόν που έχει εξουσία πάνω του)

Meum -  tuum

Ασθένειες – ψυχικές καταστάσεις (π.χ. δειλία)

(116) όχι βαναυσότητα (απαγορεύεται από τον                  φ υ σ ι κ ό νόμο)


Τα παιχνίδια στην υπηρεσία της μάθησης
(136) Απαραίτητη η κατανόηση της ύπαρξης του            Θ ε ο ύ
Όχι προλήψεις – όχι αθεΐα
(147 επ.) Μάθηση (Learning)

Μύθοι του Αισώπου : διδάσκουν τις αρετές και τα πάθη του ανθρώπου (αφετηρία)
Θρησκευτικοί ύμνοι –Βίβλος – μέρη των γραφών
Ζωγραφική
Γαλλικά
Λατινικά
Γραμματική – ποίηση
Αριθμητική –Γεωμετρία –Αστρονομία –   χρονολογία – Ιστορία –Δίκαιο – Φ υ σ ι κ ή  φιλοσοφία

(Φυσική φιλοσοφία = η γνώση των αρχών, στοιχείων [properties], λειτουργιών των πραγμάτων όπως είναι κ α θ ε α υ τ ά) (190)

Ελληνικά --- για τους εκπαιδευτικούς

Χορός – κηπουρική – ε μ π ό ρ ι ο (λογιστική)



Η μεγάλη ικανότητα του δασκάλου είναι να πετύχει και συντηρήσει την προσοχή του μαθητή





Κορύφωση της παιδαγωγικής διαδικασίας είναι η διδασκαλία του αστικού νόμου(civil law):

Puffendorf “de officio hominis et civis”

Grotius, « de jure belli et pacis »

Puffendorf, « de jure naturali et gentium » (κορυφαίο κατά Locke) (186)



(216) ΝΟΥΣ = Λ ε υ κ ό  χ α ρ τ ί



Αφιερωμένο σ’ αυτούς που θα τολμήσουν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους σύμφωνα με το Λόγο            σε αντίθεση με τα παλιά έθιμα!